ନିୟମ

ଉଇକିଅଭିଧାନ ରୁ
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ

ବିଶେଷ୍ୟ (ସଂସ୍କୃତ)[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ବିଧି
  2. ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧି
  3. ଆଇନ
  4. ପ୍ରତିଜ୍ଞା; ଅଙ୍ଗୀକାର
  5. ବ୍ରତ; ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ : ଶୌଚ, ସନ୍ତୋଷ, ତପସ୍ୟା, ବେଦାଧ୍ୟୟନ ଓ ଇଶ୍ଵରପ୍ରଣିଧାନ ଏହି ପାଞ୍ଚଗୋଟି କର୍ମ ନିୟମର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ୤
  6. ଉପବାସାଦି ବ୍ରତ
  7. ପ୍ରକୃତି; ସ୍ଵଭାବ
  8. ଅଭ୍ୟାସ
  9. ରୀତି; ପ୍ରଥା
  10. ଆଜ୍ଞା; ଆଦେଶ; ଅନୁଶାସନ
  11. ଦମନ
  12. ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିରୋଧ; ସଂଯମ
  13. ନିରୋଧ
  14. ଶୃଙ୍ଖଳା; ଧାରା; ପଦ୍ଧତି; ପ୍ରଣାଳୀ
  15. ସୂତ୍ର
  16. ଲକ୍ଷଣ
  17. ବଶୀଭୂତ କରିବା; ଆୟତ୍ତ କରିବା
  18. ଆବଦ୍ଧ କରିବା
  19. ବାଧା ଦେବା
  20. ନିୟନ୍ତ୍ରଣ; ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ
  21. ନିୟମାନୂବର୍ତ୍ତିତା
  22. ସ୍ଥିରତା
  23. ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ
  24. ଆବଶ୍ୟକତା
  25. ବାଧ୍ୟତା
  26. ଓଷା; ଯେଉଁ ବ୍ରତ ଯମ ପରି ଅବଶ୍ୟକରଣୀୟ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ ଯାହା ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି
  27. କବିପ୍ରସିଦ୍ଧି

ନିୟମ

ଓଡ଼ିଆ[ସମ୍ପାଦନା]

ଉଚ୍ଚାରଣ[ସମ୍ପାଦନା]


ସଂସ୍କୃତ - ବିଶେଷ୍ୟ - (ନି+ ଯମ୍ ଧାତୁ= ଅଙ୍ଗୀକାର କରିବା+ ଭାବ. ଅ)[ସମ୍ପାଦନା]

୧. ବିଧି —୧. Rule; maxim.
୨. ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ବିଧି —୨. Fixed rule; discipline.
୩. ଆଇନ୍ —୩. Regulation; law.
୪. ପ୍ରତିଜ୍ଞା; ଅଙ୍ଗୀକାର —୪. Promise; resolution; agreement; vow.
୫. ବ୍ରତ; ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ —୫. Penance; devotion; religious austerities.

[ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ —ଶୌଚ, ସନ୍ତୋଷ, ତପସ୍ୟା, ବେଦାଧ୍ୟୟନ, ଈଶ୍ୱରପ୍ରଣି— ଧାନ ଏହି ପାଞ୍ଚ ଗୋଟି କର୍ମ ନିୟମର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ]

୬. ଉପବାସାଦି ବ୍ରତ — ୬. Religious vow; penance.
୭. ପ୍ରକୃତି ସ୍ୱଭାବ —୭. Nature.
୮. ଅଭ୍ୟାସ —୮. Habit.
୯. ରୀତି; ପ୍ରଥା —୯. Custom; usage.
୧. ଆଜ୍ଞା; ଆଦେଶ; ଅନୁଶାସନ — ୧୦. Precept; edict; order.
୧୧. ଦମନ —୧୧. Restraint; restraining; checking.
୧୨. ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିରୋଧ; ସଂଯମ —୧୨. Self-control; self-denial; forbearance.
୧୩. ନିରୋଧ —୧୩. Obstruction; restriction.
୧୪. ଶୃଙ୍ଖଳା; ଧାରା; ରୀତି; ପଦ୍ଧତି; ପ୍ରଣାଳୀ — ୧୪. Mode; system; method.
୧୪. ସୂତ୍ର —୧୪. Thread; clue.
୧୫. ଲକ୍ଷଣ —୧୫. Sign.
୧୭. ବଶୀଭୂତ କରିବା; ଆୟତ୍ତ କରିବା — ୧୭. Taming; subduing (Apte).
୧୮. ଆବଦ୍ଧ କରିବା —୧୮. Confining (Apte).
୧୯. ବାଧା ଦେବା —୧୯. Preventing (Apte).
୨. ନିୟନ୍ତ୍ରଣ; ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ — ୨୦. Restriction; limitation (Apte).
୨୧. ନିୟମାନୁବର୍ତ୍ତିତା —୨୧. Regularity (Apte).
୨୨. ସ୍ଥିରତା —୨୨. Certainly.
୨୩. ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ —୨୩. Ascertainment.
୨୪. ଆବଶ୍ୟକତା —୨୪. Necessity.
୨୫. ବାଧ୍ୟତା —୨୫. Obligation.
୨୬. ଓଷା; ଯେଉଁ ବ୍ରତ ଯମ ପରି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ ଯାହା ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି — ୨୬. Any minor observance or lesser vow; a duty prescribed to be done but which is not so obligatory as J̄ama (Apte).
୨୭. (ପୁରାଣ) ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର; ଧୁତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଧର୍ମଙ୍କ ଔରସରେ ଜାତ ପୁତ୍ର —୨୭. Name of the son of Dharmarāja; necessity of law personified; The God of justice as a son of Dharma and Dhṛuti.
୨୮. କବିପ୍ରସିଦ୍ଧ —୨୮. Poetic usage; a poetical common place orconvention.

[ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ —କବିମାନେ କଳ୍ପନାରେ ଯାହା ଯାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାନ୍ତି ତାହାକୁ ନିୟମ ବୋଲାଯାଏ ଯଥା—ଚକୋର ଚନ୍ଦ୍ର କିରଣ ପାନ କରେ; ଚାତକ ବର୍ଷା ଜଳ ମାତ୍ର ପାନ କରେ; ଯଶଃ, କୀର୍ତ୍ତୀ ଓ ହାସ୍ୟ ଧବଳବର୍ଣ୍ଣ; ରାଗ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ; ରମଣୀମାନେ ଗୋଇଠା ମାଇଲେ ଅଶୋକ ଫୁଲ ଫୁଟେ ଓ କୁଳୁକୁଞ୍ଚା ପାଣି ପକାଇଲେ ବକୁଳ ଫୁଲ ଫୁଟେ; ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ କଟାକ୍ଷରେ ଯୁବକର ହୃଦୟ ଶତଧା ବିଦାରିତ ହୁଏ; କନ୍ଦର୍ପର ଧନୁ କୁସୁମନିର୍ମିତ; କୋକିଳମାନେ ଆମ୍ୱ ବଉଳର ରସ ପାନ କରି କୁହୁ ନାଦ କରନ୍ତି; ଚନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗେ କୁମୁଦିନୀର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ପଦ୍ମିନୀର ପ୍ରୀତି; ଚକ୍ରବାକ ମିଥୁନ ରାତ୍ରି ହେଲାରୁ ବିରହ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ବିରହତାପରେ ଦେହ ଜଳିଯାଏ; ଇତ୍ୟାଦି ଏଗୁଡ଼ିକ କବିପ୍ରସିଦ୍ଧିର ଉଦାହରଣ]

୨୮. (ଯୋଗ ଦର୍ଶନ)—ମନୋନିରୋଧ — ୨୮. Restraint of the mind; the second of the eight principal steps of meditation in J̄oga (Apte).
୨୯. (ମୀମାଂସାଦର୍ଶନ) ଯେଉଁ ଅନ୍ୟଥା ଇଚ୍ଛାଧୀନ ନିୟମ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି — ୨୯. A rule or precept which lays down something which, but for the rule, would be optional (Apte).


୩. ସଂଜ୍ଞା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ — ୩୦. Defining; definition (Apte).
୩୧. ସ୍ୱରକୁ କମାଇବା — ୩୧. Keeping down or lowering (as of the voice (Apte).
୩୨. ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନାମ (ସହସ୍ରାନାମୋକ୍ତ) — ୩୨. One of the names of Bishṇu.

ଦେଶଜ - ବିଶେଷ୍ୟ -[ସମ୍ପାଦନା]

ଶପଥ; ରାଣ; ହଲପ —Oath.

ପୁଣି ସାହସେ ନିୟମକୁ ହଟ—କବିସୂର୍ଯ୍ୟ. କବିତା