ପାଚନ
ପାଚନ
ଉଚ୍ଚାରଣ
[ସମ୍ପାଦନା]ସଂସ୍କୃତ - ବିଶେଷ୍ୟ - (ପଚ୍ ଧାତୁ ଣିଚ୍= ପାଚି ଧାତୁ=ପରିପାକ କରାଯିବା+ କର୍ତ୍ତ. ଅନ)
[ସମ୍ପାଦନା]- ୧. ବିବିଧ ଔଷଧିର କ୍ୱାଥ; ଔଷଧ— ଲିଦ୍ଧଜଳ —୧. A decoction of several in gredients; infusion of drugs.
[ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ —ଔଷଧ ଦ୍ରବ୍ୟମାନଙ୍କୁ ୧୭: ଗୁଣ ପାଣିରେ ମୃଦ ଅଗ୍ନିରେ ସିଝାଇ ତହିଁର ଏକଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦଳ ଥାଉଁ ଥାଉଁ ତାହାକୁ ନିଆଁକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଯେଉଁ ପାଣି ବା କ୍ୱାଥ ଛାଣି ନିଆଯାଏ ତାକୁ ପାଚନ ବୋଲାଯାଏ ବୈଦିକ ଗ୍ରନ୍ଥମାନଙ୍କରେ ୩ରୁ ଅଧିକ ପାଚନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି—ହିନ୍ଦୀ - ଶ.]
- ୨. ଅଗ୍ନି —୨. Fire.
- ୩. ଅମ୍ଳ ରସ(ହେମଚନ୍ଦ୍ର) —୩. Acid.
- ୪. ରକ୍ତୈରଣ୍ଡ (ରାଜନିର୍ଘଣ୍ଟ) —୪. The red Ricinus; the red variety of castor seed plant.
- ୫. ଖଟା ସ୍ୱାଦ; ଆମ୍ୱିଳାପଣ — ୫. Acidity; sourness. (Apte)
- ୬. ରୋଷେଇ କରିବା କର୍ମ; ରନ୍ଧନ — ୬. Act of cooking or baking.
- ୭. ଫଳ ଆଦିକୁ ପକ୍ୱ କରିବା କର୍ମ — ୭. Act of ripening.
- ୮. ବଥ ଆଦିକୁ ପଚାଇବା କର୍ମ — ୮. Act of extracting pus etc. from a boil; causing suppuration.
- ୯. ଘାଆ ଆଦିକୁ ଶୁଖଖାଇବା କର୍ମ (ସୁଶ୍ରିତ) —୯. Causing a wound to close by means of styptic. (M.W.)
- ୧. ଘାଆ ଆଦିକୁ ଶୁଖାଇବା ଔଷଧ ବା ପ୍ରୟୋଗ — ୧୦. A stiptic for closing a wound; an astringent medicine. (Apte).
- ୧୧. ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ —୧୧. Penance; expiation. (M.W.)
- ୧୨. ପେଟ ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟାଦି ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା — ୧୨. The process of digestion lof food.
- ୧୩. ଜୀର୍ଣ୍ଣକାରକ ଔଷଧ —୧୩. Digestive medicine.
- ୧୪. ଯାହା ଅନ୍ୟ ପଦାର୍ଥକୁ ମିଳେଇ ଦିଏ — ୧୪. A dissolvent. (M.W.)
ସଂସ୍କୃତ - ବିଶେଷଣ -
[ସମ୍ପାଦନା]- ୧. ଜୀର୍ଣ୍ଣକାରକ; ହଜମୀ —୧. Digestive.
- ୨. ରନ୍ଧନକାରୀ —୨. Cooking.
- ୩. ଯାହା ଫଳ ଆଦିକୁ ପକ୍ୱ କରାଏ —୩. Ripening.
- ୪. ଯାହା ନରମ କରେ — ୪. Softening; relaxing. (M.W.)
- ୫. ଯାହା ବଥ ଆଦିରେ ପୂଜା ଜନ୍ମାଏ — ୫. Suppurative. (M.W.)
- ୬. ଆମ୍ୱିଳା; ଖଟା —୬. Sour (Apte).
ପ୍ରାଦେଶିକ - (ବସ୍ତର)—ବିଶେଷ୍ୟ -
[ସମ୍ପାଦନା]ପାଞ୍ଚଣ; ଗବାଦି ତାଡ଼ନ ଦଣ୍ଡ — Cattle-driving stick.