ଶାନ୍ତ
ଦେଖଣା
ଶାନ୍ତ
ଉଚ୍ଚାରଣ
[ସମ୍ପାଦନା](ଶାନ୍ତା—ସ୍ତ୍ରୀ)
(ଶାନ୍ତି; ଶାନ୍ତତା—ବି)
ସଂସ୍କୃତ - ବିଶେଷଣ -(ଶମ୍ ଧାତୁ=ଥଣ୍ଡା ହେବା; ଶମତା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା+ କର୍ତ୍ତୃ. ତ)
[ସମ୍ପାଦନା]- ୧. ଶମତା ପ୍ରାପ୍ତ (ଯଥା କ୍ରୋଧ, ପୀଡ଼ା) ୧. Pacified; appeased; satiated.
- ୨. ଶମଗୁଣଯୁକ୍ତ —୨. Enjoying tranquility.
- ୩. ଶାନ୍ତିଯୁକ୍ତ —୩. Peaceful; composed.
- ୪. ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ; ବିକାର ରହିତ —୪. Having the passions subdued.
- ୫. ସ୍ଥିରମନାଃ —୫. Placid;of quiet nature.
- ୬. ସୌମ୍ୟ; କୋମଳ (ଯଥା; ପ୍ରକୃତି) —୬. Mild; temperate.
- ୭. ଅନୁଦ୍ଧତ —୭. Disciplined; kept under bounds.
- ୮. ଧୀର; ସ୍ଥିର; ଚଞ୍ଚଳ —୮. Calm; still; tranquil.
- ୯. ଶିଷ୍ଟ —୯. Gentle.
- ୧. ବିନୀତ —୧୦. Humble; modest; meek.
- ୧୧. ଦମିତ —୧୧. Allayed; subdued.
- ୧୨. ନିବୃତ୍ତ (ଯଥା, ଉପଦ୍ରବ, କଳହ) —୧୨. Restrained; checked; resisted.
- ୧୩. ବିନାଶିତ; ବିନଷ୍ଟ — ୧୩. Rnined; destryed; lost; wasted.
- ୧୪. ନିନ୍ଦିତ —୧୪. Blamed.
- ୧୫. ତିରସ୍କୃତ — ୧୫. Abused.
- ୧୬. ମୃତ —୧୬. Dead.
- ୧୭. ବିଶୁଦ୍ଧୀକୃତ —୧୭. Purified.
- ୧୮. ପରିଷ୍କୃତ — ୧୮. Cleansed.
- ୧୯. ମଳଯୁକ୍ତ —୧୯. Filthy; rusty.
- ୨. ତୁଷ୍ଣୀଭୂତ (ହିନ୍ଦୀ - ଶ) —୨୦ Silent.
- ୨୧. ଉତ୍ସାହ ରହିତ; ଶିଥିଳ;ଢିଲା (ହିନ୍ଦୀ - ଶ) —୨୧. Void of energy; lax.
- ୨୨. ଶ୍ରାନ୍ତ; କ୍ଳାନ୍ତ (ହିନ୍ଦୀ - ଶ) —୨୨. Tired.
- ୨୩. ନିର୍ବ୍ୱାପିତ (ଯଥା—ଅଗ୍ନି) (ହିନ୍ଦୀ - ଶ) —୨୩. Extinguished.
- ୨୪. ବିଘ୍ନ ବା ବାଧା ରହିତ (ହିନ୍ଦୀ - ଶ) ୨୪. Free from obstacle.
- ୨୫. ସୁସ୍ଥଚିତ୍ତ (ହିନ୍ଦୀ - ଶ) —୨୫ With the mind restored to tranquility.
- ୨୬. ଅପ୍ରଭାବିତ (ହିନ୍ଦୀ - ଶ) —୨୬. uninfluenced.
- ୨୭. (ଶ+ଅନ୍ତ)—ଶେଷରେ 'ଶ' ଅକ୍ଷର ବିଶିଷ୍ଟ (ଶବ୍ଦ) —୨୭. (words) Having 'Sdot;a'at the end.
ବିଶେଷ୍ୟ -
[ସମ୍ପାଦନା]- ୧. (ଶମ୍ ଧାତୁ+ଣିଚ୍=ଶାମି ଧାତୁ+କର୍ମ. ତ)—କାବ୍ୟର ନବରସ ମଧ୍ୟରୁ ରସ ବିଶେଷ; ଯେଉଁ ରସଦ୍ୱାରା ମନରେ ବୈରାଗ୍ୟର ଓ ଶାନ୍ତିର ଉଦୟ ହୁଏ; ଶାନ୍ତ ରସ —୧. A sentiment in literature which brings peace to the mind.
- ୨. ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହୀ ଯୋଗୀ; ବିରକ୍ତ ପୁରୁଷ (ହିନ୍ଦୀ - ଶ) —୨. A person freed from passions and worldly attachment.
- ୩. ମନୁଙ୍କର ଏକପୁତ୍ର (ହିନ୍ଦୀ - ଶ) —୩. Name of a son of Manu.